Forum Samorządowe (FS): OpenNexus od ponad 15 lat działa na rynku zamówień publicznych, a przez Wasze systemy przechodzi co trzeci przetarg w Polsce. Skoro rynek ten wart jest blisko 600 mld zł rocznie, dlaczego tak wiele firm wciąż omija go szerokim łukiem?
Jędrzej Anuszkiewicz-Michałek (JAM): Z dwóch powodów: czasu i kosztów, które stanowią ogromną barierę wejścia, zwłaszcza dla sektora MŚP. Chociaż z mocy prawa informacje o przetargach są w pełni jawne, to w praktyce wykonawcy często muszą płacić za samo wyszukanie ogłoszeń i możliwość weryfikacji dokumentacji. Drugim problemem jest biurokracja. Ręczna analiza jednej Specyfikacji Warunków Zamówienia (SWZ), nierzadko liczącej 50 stron, z naszych obserwacji zajmuje wykonawcy średnio 45 minut. To żmudna praca, która zniechęca wielu przedsiębiorców jeszcze przed złożeniem oferty.
FS: W odpowiedzi na ten problem uruchomiliście Państwo platformę ofertowa.pl. Co dokładnie zmienia to narzędzie?
JAM: Naszym głównym celem jest usunięcie wszelkich barier. Deklarujemy jasno: wyszukiwanie przetargów i analiza dokumentacji SWZ na ofertowa.pl są i pozostaną całkowicie bezpłatne. Nie pobieramy również żadnych prowizji od wygranych postępowań - jako OpenNexus utrzymujemy się z usług dodatkowych i automatyzacji, a nie z blokowania dostępu do wiedzy publicznej. Uważamy, że informacja o publicznych pieniądzach nie może być produktem premium ukrytym za paywallem.
FS: A co ze wspomnianym przez Pana czasem na analizę dokumentów?
JAM: I tu właśnie wkracza sztuczna inteligencja. Uważamy, że wykonawca nie powinien spędzać nocy nad czytaniem prawniczego żargonu - od tego są maszyny. Algorytm sztucznej inteligencji na ofertowa.pl analizuje wielostronicowe SWZ w zaledwie 90 sekund. Błyskawicznie wskazuje on użytkownikowi najważniejsze dane: przedmiot postępowania, warunki udziału, niezbędne dokumenty czy informacje o wadium. Czas potrzebny na podjęcie decyzji biznesowej o starcie w przetargu spada z niemal godziny do zaledwie półtorej minuty. Przedsiębiorca dostaje gotowy materiał do podjęcia decyzji, a nie kolejne zadanie do wykonania.
FS: Łatwiejszy dostęp do przetargów to jedno, ale przedsiębiorcy obawiają się też ryzyka finansowego. Zmorą wykonawców, zwłaszcza MŚP, są tzw. zatory płatnicze.
JAM: Zgadza się. Z badań wynika, że odsetek firm deklarujących problemy z przeterminowanymi płatnościami w Polsce waha się między 80 a 90 proc. Przeciąganie płatności wywołuje na rynku efekt domina, będąc dla wielu mniejszych firm prostą drogą do utraty płynności finansowej, a nawet upadłości. W wielu branżach standardem stają się terminy 60-dniowe lub dłuższe, przez co mali przedsiębiorcy stają się de facto darmowym bankiem kredytującym większych kontrahentów.
FS: Od kilku lat zatorami płatniczymi zajmuje się Prezes UOKiK, który ma prawo nakładać kary na duże podmioty. Czy to rozwiązanie pomaga rynkowi?
JAM: Niestety, skala tych działań wciąż pozostaje niewspółmierna do skali problemu. Widzimy to wyraźnie w liczbach: w jednym z okresów UOKiK wykrył zatory płatnicze u dużych graczy na łączną kwotę ponad 200 milionów złotych, ale nałożył na nich łącznie zaledwie 2,6 miliona złotych kar. Relacja kar do wartości wykrytych zatorów pokazuje, że skala sankcji wciąż nie przystaje do skali problemu. (sankcje te nie mają silnego efektu ). Ponadto Urząd często poprzestaje na działaniach miękkich: w 2025 roku wysłał aż 177 wezwań prewencyjnych, za którymi nie idą natychmiastowe sankcje. Co prawda podobne problemy z opóźnieniami w płatnościach próbuje zwalczać na świecie np. Unia Europejska poprzez odpowiednie dyrektywy, ale w polskich realiach przedsiębiorcy wciąż muszą przede wszystkim chronić się sami.
FS: W jaki sposób ofertowa.pl może im w tej ochronie pomóc?
JAM: Dając im czas i możliwości wyboru. Skoro mniejsze firmy nie mogą liczyć na natychmiastową ochronę państwa przed nieuczciwymi płatnikami, muszą minimalizować ryzyko na etapie szukania zleceń. Dzięki temu, że ofertowa.pl jest darmowa i w 90 sekund analizuje dokumentację za pomocą AI, przedsiębiorca może w krótkim czasie prześwietlić dziesiątki postępowań. Nie musi już z braku czasu akceptować niekorzystnych ofert czy ryzykownych kontraktów jako podwykonawca u dużych graczy prywatnych. Może świadomie wybierać bezpieczne, bezpośrednie przetargi publiczne, w których instytucje państwowe czy samorządowe są gwarantem stabilności i szybszych płatności. Technologia daje MŚP swobodę, która dotychczas była zarezerwowana tylko dla wielkich korporacji z rozbudowanymi działami prawnymi.
Jędrzej Anuszkiewicz-Michałek od ponad dziesięciu lat współtworzy OpenNexus, od strategii firmy, przez kierunek produktu, po dziesiątki wdrożonych projektów, w tym platformaOfertowa.pl. Wszystko wokół jednej misji: budować zaangażowanie społeczności i poprawiać komfort życia, dbając o gospodarność zamówień publicznych.
